Türkiye PMI: İmalat sanayi Haziran’da tekrar büyüme bölgesinde

Türkiye PMI: İmalat sanayi Haziran’da tekrar büyüme bölgesinde
Türkiye PMI: İmalat sanayi Haziran’da tekrar büyüme bölgesinde

İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) ve IHS Markit’in açıkladığı verilere göre; Haziran ayında imalat PMI 49,3 seviyesinden 51,3 seviyesine yükseldi. Mayıs ayında kapanma etkisinden sonra, daralma bölgesine geçen imalat sektörünün Haziran itibariyle eşik değerin üzerinde yeniden büyüme pozisyonuna geldiği görülmektedir. Ekonomik aktivite açısından en önemli çıkarımı yaptıran PMI verilerinin pandemi koşulları ve buna bağlı açılma – kapanma aksiyonların periyodik değişimler üzerinden de yansıttığını görmekteyiz.   PMI verisinin ayrıntılarına bakacak olursak; üretim ve yeni siparişler yeniden büyümeye geçti. Yurt dışı siparişleri, dış talepteki iyileşmenin etkisiyle Ocak ayından beri en yüksek ivmesinde seyrederken, iç piyasadaki durum açılmayla daha iyi bir görünüm sergilese de, ivme kazancının genel olarak gelişmiş ülkelerin seviyesinde olmadığı görülmektedir. İhracat güçlü seyrederken, iç talep ekonominin ve piyasanın koşulları itibariyle daha sınırlıdır ve bunun bugün alınan BDDK kararlarıyla biraz daha sınırlanan bir düzlemde olmasını bekleyebiliriz. Özellikle Temmuz ayından sonra bu duruma ilişkin resim biraz daha net ortaya çıkacaktır. Türkiye’de faizlerin yüksek enflasyon nedeniyle düşme eğiliminde olmamasına ek olarak, harcamalarda da artış hızı yavaşlayacaktır.   Arz kesintilerinin devam ettiği belirtilirken; satış fiyatlarında da Eylül 2018’den beri en keskin artış gerçekleşmiştir. Tedarikte yaşanan darboğazın devam etmesi, şirketlerin daha fazla stoktan mal satmasına neden oluyor, bu nedenle stoklar düşme eğiliminde. Girdi fiyatları 2018’den beri en büyük artışı gerçekleştirmektedir. Hem TRY’nin değer kaybı, hem de başta metal grubu olmak üzere hammadde fiyatlarının artması bunun başlıca sebebidir. Üretim maliyetleri artarken, bunun fiyatlara da yansıması kaçınılmaz bir durumdur. ÜFE ve TÜFE makası güncel Mayıs enflasyonuna göre 20 puanın üzerindedir ve bundan sonra enflasyonda yaşanacak gelişmelerde biz ÜFE’deki artış eğiliminin devam etmesini bekleriz. Dolayısıyla, TÜFE açısından yansıma da gerçekleşecek ve enflasyonda ana göstergeleriyle desteklenen bir düşüş göremeyeceğiz. Buna ilişkin çok fazla emare ve kanıt oluşmaktadır.   PMI Üretim Endeksi… Kaynak: TÜİK, İstanbul Sanayi Odası, IHS Markit, Bloomberg   Elektrikte %15, doğalgazda ise %12 oranında uygulanan zammın etkilerini Temmuz ayından sonraki enflasyona yansıdığını göreceğiz. Bunun etkileri, sadece ilgili nihai tüketim kaleminde değil; sanayiden hizmete bütün grupların içinde girdi olarak yer almasından dolayı genel maliyet artışına neden olacaktır. Enflasyon genelinde, bir difüzyon etkisiyle 1 ila 1,2 puan civarında dolaylı etkileriyle beraber bir artış etkisi yaratacağını tahmin ediyoruz. Baz senaryoda Eylül – Ekim döneminde işleyebilecek baz etkisine kadar mevcut seviyelere yakın seyretmesi beklenen enflasyon için, piyasa bazlı beklentiler yukarı doğru revize edilebilir. Enflasyonun genel görünümüne ilişkin olarak da risk dengesi yukarı yönlü olarak ağırlığını artırmaktadır.   İmalat PMI 51,3 seviyesine yükselmekle beraber, Mayıs ayındaki bölgeden Haziran için projekte edilen büyümeye oranla yavaş bir artış kaydetmiş görünmektedir. Haziran ayında, Mayıs ayındaki ciddi kapanmadan gerçekleşen geri dönüşün en büyük marjinal etkisi hizmet sektörü içindir. Hizmet aktivitesinin, küresel PMI verilerinde görüldüğü gibi imalat aktivitesine yetişmesini bekleyebiliriz. Hem işletmelerin açılması veya faaliyet zamanının genişlemesi, hem de bireylerin daha fazla harcama yapmasının etkilerinin hizmet ve alt sektörleri bakımından olumlu görmekle beraber, bunun biraz imalat aktivitesine yavaşlama olarak da yansıması beklenebilir. Bununla beraber, iç talep koşullarındaki mevcut veya oluşacak durumlar ile beraber sınırlanma etkisi artacaktır. Buna karşılık; dış talep ve turizm ise daha olumlu görünmektedir. Kaynak Tera Yatırım-Enver Erkan

Hibya Haber Ajansı